یکشنبه ۱۰ آبان ۱۴۰۵ - ۰۸:۳۹
تجلی الگوی سوم زن مسلمان؛ از سیره حضرت زهرا(س) تا نقش‌آفرینی زنان مبعوث‌شده

حوزه/ مبلغ حوزوی درباره مفهوم زنان مبعوث‌شده و نسبت این تعبیر با سیره حضرت زهرا(س) گفت: منظور از زنان مبعوث‌شده زنانی هستند که در بزنگاه‌های تاریخی از زندگی صرفاً روزمره فراتر می‌روند و نسبت به سرنوشت جامعه، حقیقت، عدالت و آینده نسل‌ها احساس مسئولیت می‌کنند. گویی شرایط، رسالت اجتماعی آنان را برایشان آشکار می‌سازد.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، تجربه جنگ رمضان بار دیگر ضرورت بازخوانی نقش زنان در شرایط بحرانی و توجه به ظرفیت‌های آنان در عرصه‌های مختلف اجتماعی و فرهنگی را برجسته کرده است. در این میان سیره حضرت فاطمه زهرا(س) به‌عنوان الگویی از پیوند معنویت، بصیرت، عزت‌مندی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی، می‌تواند مبنایی برای تبیین جایگاه زن مسلمان در جامعه امروز باشد.

در این رابطه صغری گرجی در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه با اشاره به نقش زنان در شرایط بحرانی و ضرورت تأسی از سیره حضرت زهرا(س)، اظهار کرد: برای فهم نقش زنان در شرایط بحرانی و سرنوشت‌ساز، باید از نگاه‌های محدودکننده به هویت زن فاصله بگیریم. زن مسلمان نه موجودی منزوی و صرفاً محصور در فضای خانه است و نه برای حضور مؤثر در جامعه ناگزیر از فاصله گرفتن از هویت دینی، نقش خانوادگی و ارزش‌های اخلاقی خود است.

وی افزود: سیره حضرت فاطمه زهرا(س) نشان می‌دهد که زن می‌تواند در اوج بندگی و معنویت، ضمن ایفای نقش خانوادگی، حضوری آگاهانه و اثرگذار در عرصه‌های فکری، اجتماعی و فرهنگی داشته باشد.

گرجی با اشاره به نقش‌آفرینی زنان در جنگ رمضان تصریح کرد: حضور زنان در عرصه‌های مختلف اجتماعی، فرهنگی، رسانه‌ای و پشتیبانی را می‌توان از منظر همین الگو تحلیل کرد. این حضور زمانی که با آگاهی، مسئولیت‌پذیری، حفظ کرامت انسانی و پایبندی به ارزش‌ها همراه باشد، جلوه‌ای از ظرفیت‌های زن مسلمان برای کمک به عبور جامعه از بحران‌ها است.

فعال فرهنگی یادآور شد: نقش‌آفرینی زنان تنها به روزهای جنگ محدود نمی‌شود بلکه تربیت نسل آگاه، حفظ آرامش خانواده، تقویت امید اجتماعی، روایت صحیح واقعیت‌ها و مقابله با تحریف و شایعه نیز از عرصه‌های مهم مسئولیت زنان به شمار می‌رود.

زنان مبعوث‌شده؛ فراتر رفتن از روزمرگی و پذیرش مسئولیت اجتماعی

گرجی درباره مفهوم زنان مبعوث‌شده و نسبت این تعبیر با سیره حضرت زهرا(س) گفت: منظور از زنان مبعوث‌شده زنانی هستند که در بزنگاه‌های تاریخی از زندگی صرفاً روزمره فراتر می‌روند و نسبت به سرنوشت جامعه، حقیقت، عدالت و آینده نسل‌ها احساس مسئولیت می‌کنند. گویی شرایط، رسالت اجتماعی آنان را برایشان آشکار می‌سازد.

وی تاکید کرد: این بیداری به معنای کنار گذاشتن زندگی شخصی و خانوادگی نیست؛ بلکه به معنای کشف ظرفیت‌ها و به‌کارگیری آن‌ها در مسیر یک هدف متعالی است.

فعال رسانه ای گفت: حضرت زهرا(س) نمونه کامل این مسئولیت‌پذیری است. ایشان در کنار جایگاه بی‌بدیل خود در خانواده، در دفاع از حقیقت، تبیین حق، روشنگری اجتماعی و تربیت انسان‌های بزرگ نقش‌آفرین بودند. خطبه فدکیه و مواضع روشنگرانه ایشان نشان می‌دهد که زن مؤمن می‌تواند در برابر انحراف و تحریف، موضعی آگاهانه و شجاعانه داشته باشد.

وی ادامه داد: از این منظر زنان مبعوث‌شده امروز نیز می‌توانند با شناخت موقعیت تاریخی خود، استعدادها و توانمندی‌هایشان را در خدمت جامعه قرار دهند؛ خواه در میدان تربیت و خانواده، خواه در عرصه رسانه، فرهنگ، امدادرسانی، فعالیت‌های اجتماعی یا تقویت روحیه عمومی.

الگوی سوم زن مسلمان؛ جمع میان هویت دینی، خانواده و حضور اجتماعی

گرجی با بیان اینکه الگوی سوم زن مسلمان، نگاهی متوازن و هویت‌محور به زن ارائه می‌دهد، گفت: این الگو نه زن را به نقش‌های محدود و منفعل تقلیل می‌دهد و نه پیشرفت و حضور اجتماعی او را در گرو فاصله گرفتن از هویت زنانه، خانواده و ارزش‌های دینی می‌داند. در این الگو زن می‌تواند هم‌زمان در مسیر رشد علمی و معنوی حرکت کند، در خانواده نقش‌آفرین باشد، در عرصه اجتماعی مسئولیت بپذیرد و در ساختن آینده جامعه مشارکت کند.

این فعال رسانه‌ای اظهار کرد: حضرت زهرا(س) تجلی کامل این منظومه ارزشی هستند. البته باید میان کمال عصمت و جایگاه معنوی ایشان و تلاش دیگر انسان‌ها برای الگوگیری از سیره ایشان تفاوت قائل شد. هدف تکرار موقعیت تاریخی حضرت نیست بلکه به‌کارگیری اصول و ارزش‌های حاکم بر زندگی ایشان در شرایط امروز است.

هشت مؤلفه اصلی الگوی سوم زن مسلمان

۱. بندگی و معنویت؛ زیربنای هویت زن مسلمان

گرجی در تشریح مهم‌ترین مؤلفه‌های الگوی سوم زن مسلمان گفت: حضرت زهرا(س) نشان دادند که معنویت نقطه آغاز حرکت انسان است نه مانعی برای حضور اجتماعی او. ارتباط با خدا، اخلاص، عبادت و توکل به زن قدرت می‌دهد تا در شرایط دشوار تصمیم‌های سنجیده‌تری بگیرد و در مسیر حق استقامت کند.

۲. عقلانیت و بصیرت؛ توانایی تشخیص درست از نادرست

این فعال رسانه‌ای بیان کرد: حضور اجتماعی بدون شناخت و تحلیل ممکن است انسان را به واکنش‌های هیجانی و تصمیم‌های نادرست بکشاند. سیره حضرت زهرا(س) بر اهمیت آگاهی، شناخت حق و تبیین استوار است. زن مسلمان باید بتواند مسائل جامعه را به‌درستی بشناسد، تحت تأثیر شایعات قرار نگیرد و با استدلال و شناخت سخن بگوید

۳. عفاف و کرامت؛ حفظ هویت در میدان حضور

وی ادامه داد: عفاف صرفاً به پوشش محدود نمی‌شود؛ بلکه در رفتار، گفتار، روابط اجتماعی و نوع مواجهه با دیگران نیز معنا پیدا می‌کند. زن مسلمان می‌تواند در عرصه‌های علمی، رسانه‌ای و اجتماعی فعال باشد و در عین حال مرزهای اخلاقی و کرامت خود را حفظ کند. عفاف محدودکننده توانمندی زن نیست بلکه بخشی از هویت و شیوه حضور مسئولانه او است.

۴. مسئولیت‌پذیری اجتماعی و دفاع از حقیقت

گرجی اضافه کرد: حضرت زهرا(س) نسبت به مسائل زمانه خود بی‌تفاوت نبودند. این ویژگی به ما می‌آموزد که زن مؤمن نباید نسبت به سرنوشت جامعه، عدالت و حقیقت بی‌اعتنا باشد. در روزهای جنگ نیز این مسئولیت می‌تواند در قالب امدادرسانی، حمایت از آسیب‌دیدگان، تقویت همبستگی اجتماعی، فعالیت فرهنگی و روشنگری رسانه‌ای بروز پیدا کند.

۵. خانواده‌محوری همراه با نقش‌آفرینی اجتماعی

وی یادآور شد: در الگوی سوم، خانواده و جامعه در تقابل با یکدیگر تعریف نمی‌شوند. حضرت زهرا(س) در جایگاه همسر و مادر نقشی بنیادین داشتند و در عین حال مسئولیت اجتماعی خود را نیز دنبال می‌کردند. این الگو به ما یادآوری می‌کند که خانواده از کانون‌های اصلی تربیت و تمدن‌سازی است و حضور اجتماعی زن نیز می‌تواند در امتداد همین رسالت شکل بگیرد. البته مسئولیت خانواده باید با مشارکت و مسئولیت‌پذیری سایر اعضای خانواده همراه باشد.

۶. تربیت نسل مؤمن، آگاه و مسئولیت‌پذیر

مبلغ حوزوی تاکید کرد: یکی از مهم‌ترین عرصه‌های اثرگذاری زن، تربیت نسلی است که بتواند در برابر بحران‌ها، باایمان، عاقلانه و امیدوارانه رفتار کند. تربیت فرزندانی مسئولیت‌پذیر، شجاع، حقیقت‌جو و برخوردار از روحیه خدمت، بخشی از سرمایه‌گذاری بلندمدت برای آینده جامعه است.

۷. شجاعت، استقامت و امیدآفرینی

وی ادامه داد: زن مسلمان در موقعیت‌های دشوار باید بتواند بدون تسلیم شدن در برابر ترس و ناامیدی، نقش خود را به‌درستی ایفا کند. استقامت حضرت زهرا(س) در دفاع از حقیقت، الگویی برای زنانی است که در شرایط بحرانی، با حفظ آرامش و پایبندی به اصول، به دیگران نیز امید و توان حرکت می‌بخشند.

۸. استقلال فکری و عزت‌مندی

وی عنوان کرد: الگوی سوم، زن را انسانی صاحب اندیشه، اراده و مسئولیت می‌داند. زن مسلمان باید بتواند با تکیه بر شناخت و ارزش‌های خود تصمیم بگیرد، از تقلید کورکورانه فاصله بگیرد و در برابر فشارهای فرهنگی، رسانه‌ای و اجتماعی، هویت مستقل و عزتمند خود را حفظ کند.

نقش زنان در جنگ رسانه‌ای؛ ضرورت روایت مسئولانه و مقابله با شایعات

گرجی درباره نقش زنان در جنگ رسانه‌ای و روایت رویدادهای جنگ تحمیلی چهل‌روزه گفت: امروز بخش مهمی از میدان بحران‌ها، میدان روایت‌ها است. ممکن است اتفاقی در میدان واقعی رخ دهد، اما برداشت عمومی از آن تحت تأثیر تصاویر، واژه‌ها، تحلیل‌ها و روایت‌هایی شکل بگیرد که در فضای رسانه‌ای منتشر می‌شوند

وی افزود: زنان فعال رسانه‌ای می‌توانند در این میدان نقش مؤثری داشته باشند؛ به شرط آنکه میان روایت مسئولانه و انتشار شتاب‌زده محتوا تفاوت قائل شوند. بررسی منبع خبر، توجه به صحت تصاویر و فیلم‌ها، پرهیز از انتشار شایعات، رعایت کرامت افراد و توجه به پیامدهای اجتماعی محتوا، از ضرورت‌های این عرصه است.

این فعال رسانه‌ای با تأکید بر اهمیت تبیین حقیقت در سیره حضرت زهرا(س) تصریح کرد: روشنگری در رسانه امروز باید با سواد رسانه‌ای، دقت حرفه‌ای و اخلاق ارتباطی همراه شود. نباید برای این که اثرگذاری بیشتری داشته باشیم واقعیت را تحریف کنیم یا با انتشار اطلاعات تأییدنشده به اضطراب جامعه دامن بزنیم.

وی با اشاره به نقش زنان مبلغ و فعالان فرهنگی در ارتباط با نوجوانان خاطرنشان کرد: این گروه باید بتوانند به نسل جدید آموزش دهند که هر محتوای پرمخاطبی الزاماً درست نیست و هر روایت احساسی نیز لزوماً روایت دقیقی از واقعیت به شمار نمی‌رود.
دختران نوجوان و جوان؛ کنشگران آینده جامعه
گرجی با اشاره به نقش نوجوانان و جوانان، به‌ویژه دختران، در تحقق این رسالت اجتماعی گفت: نوجوانان و جوانان نباید صرفاً مخاطب برنامه‌های فرهنگی باشند، بلکه باید آن‌ها را به‌عنوان کنشگران آینده جامعه به رسمیت بشناسیم.

وی تصریح کرد: برای تحقق این هدف باید فرصت تجربه، یادگیری و مشارکت واقعی در اختیار آنان قرار گیرد. دختر نوجوان می‌تواند در فعالیت‌های فرهنگی مدرسه، تولید محتوای رسانه‌ای، فعالیت‌های داوطلبانه، کمک به نیازمندان، ترویج فرهنگ مطالعه و تقویت همدلی اجتماعی نقش‌آفرینی کند.

این فعال رسانه‌ای ادامه داد: به‌جای ارائه الگوهای دست‌نیافتنی یا توصیه‌های کلی باید مسیرهای عملی و متناسب با سن و توانایی نوجوانان را نشان دهیم. برای مثال یک دختر نوجوان می‌تواند در روزهای بحران با یادگیری روش‌های تشخیص اخبار جعلی، تولید محتوای امیدبخش و مستند، کمک به خانواده‌های آسیب‌دیده از مسیرهای معتبر و حمایت عاطفی از اطرافیان، مسئولیت اجتماعی خود را تجربه کند.

گرجی تأکید کرد: حضرت زهرا(س) باید نه‌فقط به‌عنوان شخصیتی برای ستایش و بزرگداشت، بلکه به‌عنوان الگویی برای فهم مسئولیت، عزت، معنویت، بصیرت و کنشگری معرفی شوند.

وی در ادامه، درباره راهکارهای تحقق الگوی سوم زن مسلمان در شرایط پس از جنگ اظهار کرد: نباید نقش زنان را به روزهای بحرانی محدود کنیم. جامعه پس از جنگ نیز برای بازسازی امید، ترمیم آسیب‌های اجتماعی، تقویت خانواده‌ها، تربیت نسل آینده و ارتقای فرهنگ عمومی به حضور فعال زنان نیاز دارد.

وی آموزش مستمر و کاربردی زنان و دختران در حوزه‌های معرفتی، رسانه‌ای و مهارتی، فراهم کردن فرصت مشارکت واقعی آنان در فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی، تقویت مراکز تربیتی و فرهنگی برای پیوند میان معنویت، عقلانیت، مهارت و مسئولیت اجتماعی و معرفی نمونه‌های واقعی از زنانی را که با حفظ هویت دینی در عرصه‌های مختلف منشأ اثر شده‌اند، از جمله اقدامات ضروری در این مسیر برشمرد.

این فعال رسانه‌ای همچنین بر ضرورت پرهیز از نگاه ابزاری به زنان تأکید کرد و گفت: زن نباید فقط زمانی دیده شود که جامعه به حضور و فداکاری او نیاز دارد، بلکه باید در تمام مراحل رشد، تصمیم‌گیری، آموزش و پیشرفت، از فرصت‌های متناسب و عادلانه برخوردار باشد.

وی در پایان خاطرنشان کرد: الگوی سوم زن مسلمان زمانی به الگویی زنده و کاربردی تبدیل می‌شود که بتواند در زندگی روزمره، خانواده، دانشگاه، رسانه و فعالیت‌های اجتماعی حضور داشته باشد و به نیازهای واقعی زنان پاسخ دهد.

انتهای پیام

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha